Su-25 را می توان همتای روسی هواپیمای A-10 ایلات متحده

دانست.طراحی این هواپیما از سال 1968 آغاز شد.اولین پیش

نمونه ی این هواپیما با بدون پس سوز تومانسکی آر.دی 9 در 22

فوریه 1975 به پرواز در آمد.پیش نمونه دوم این هواپیما با موتور پر

 توانتر در سال 1977 به پرواز در آمد.این هواپیما در سال 1984

به آماده گی کامل دست یافت و آماده ی پرواز نهایی شد.این

هواپیما نهایتا تا سال 1995 تولید شد و کار بر روی مدل جدید تر

آن آغاز شد.این هواپیمای یک نفره برای مسیر های کوتاه ساخته

شده است. اتاق خلبان از 24 میلی متر تیتانیوم ساخته شده

است که مانند سپری از خلبان دفاع میکند.کشور سازنده ی این

هواپیما روسیه است.وظیفه ی این هواپیما اهداف زمینی

است.طول این هواپیما 5/15 متر است.این هواپیما برای پرواز به

باندی حدودا 600 متری نیاز دارد.وزن این هواپیما 9500 کیلو گرم

است.حداکثر سرعت این هواپیما 975 کیلومتر در ساعت

است.این هواپیما امکان سوخت گیری در هوا را ندارد.از این

هواپیما تا حال 402 تا تولید شده است.همچنین کشور ایران از

این هواپیما بهره مند است.

اين جنگنده ي سبك وزن كه در سال 1954 ساخت و توليدش

بوسيله ي تيمي از كمپاني نورث روپ كه يك تور تحقيقاتي براي

 بررسي نيازهاي دفاعي كشورهاي عضو ناتو در اروپا اغاز شد.در

سال 1955 طرح هاي اوليه ي جنگنده ي سبك وزن مافوق صوت

كم قيمت و با هزينه ي نگهداري كم و قابليت پرواز از باندهاي

كوتاه مورد نظر قرار گرفت در اوريل سال 1962 وزارت دفاع امريكا

رسما اعلام كرد كه اين جنگنده را براي برنامه ي كمك هاي

نظامي خود (MAP) برگزيده است.بعد از اين كشورهاي هم پيمان

 ايالات متحده مي توانستند صاحب جنگنده ي سبك و ارزان

قيمت و كم هزينه در كلاس جهاني شوند. F-5 جهت ماموريت

هاي هوا به سطح بهينه سازي و در ابتدا توانايي محدود هوا به

هوا در ان منظور شده و مجهز به رادار كنترل اتش نبود.F-5 B نوع

 دو سرنشينه ي اين جنگنده بود كه درواقع تفاوت چنداني با F-5

A نداشت به جز اين كه خلبان و كمك خابان به صورت پشت سر

هم در كابين قرا مي گرفتند. بعد از ان اين جنگنده لقب tiger را

به خود گرفت.در 20 نوامبر 1970 كمپاني نورث روپ برنده مناصه

ي جنگنده جهاني شده و جهت مقابله با انواع جديدتر mig-21

گونه برتر هوايي جنگنده f-5 با مشخصه ي f-5 e عرضه شدf-5

براي اولين بار در 1959 پرواز كرد.از سال 1964 اين هواپيماها

براي اموزش خلبانان خارجي به كار گرفته شد. گونه هاي E و F

هواپيماهاي F-5 با انجام تغييراتي در مدل هاي A و b جهت نبرد

هاي هوايي بوجود امدند كه بيشترين تغيير در واقع تبديل

موتورهاي هواپيما به موتور توربوجت قوي تر j85-ge21a

بود.تغييرات ديگر شامل سازه بالها و بازوي چرخ جلوي تنظيم

شونده بود كه اين بازو در دو حالت مختلف قرار گرفته و در واقع

طولش كم و زياد مي شد كه در حالت طول بيشتر جلوي هواپيم

ا در روي زمين بالا مي ايستاد و زاويه ي حمله ي بيشتري را به

هواپيما مي داد. همچنين از تغييرات ديگر درهاي هواي كمكي بود

 كه در اطراف عقب بدنه وجود دارد.

هواپیمای f-22  Raptor محصول کمپانی لاکهید مارتین از

 جدیدترین نسل هواپیما های جنگنده محسوب می شود.که

 وظیفه ی اصلی آن برتری هوایی است.ای جنگنده از جنگنده

 هایی به شمار می آید که قادر است بدون شناسایی شدن

در منطقه دشمن به نبرد پرداخته و پیروز بازگردد.این جنگنده

 دارای سیستم استتار راداری است و کلیه ی اجزا آن بر

 اساس این بنا ناهاده شده است.به طوری که در بدنه ی این

 هواپیما هیچ گونه نا همواری هایی وجود ندارد که باعث

 انعکاس امواج راداری شود.همچنین برای باز نگشتن امواج

 رادار تسلیحات نظامی آن را از جمله موشک در زیر بالها قرار

 نداده اند بلکه آن را در محفظه ای قرار داده و فقط موقع

 شلیک این تسلیحات نمایان میگردد.این هواپیما از موتور

 توربوفن F-119 PW-100  ساخت شرکت پرات اند ویتنی

 استفاده میکند.بدنه ی این هواپیما از فلز تیتانیوم و کولار-کربن

 و نوعی آلومینیوم تشکیل یافته است که کربن و تیتانیوم بسیار

 سخت تر و سبک تر از فولاد می باشد.اف 22 بعد از افزایش

 ارتفاع از طریق سیگنالهای فوق صوت شکاریها را کشف می

 کند و با سرعت زیاد خود را به آنها میرساند.این هواپیما تک

 نفره است.طول این هواپیما 6/18 متر و عرض آن 3/13 متر

 است.

در اواخر دهه ی 70 شرکت شولوتف واقع در برم کار طراحی یک

 موتور جدید توربوفن با ضریب کنار گذار Tu-1b همراه با عمر

 طولانی (در حدود 6000 ساعت پروازی یا 45000 سیکل) و

دارای قدرت برخاست 1600KG را آغاز کرد.این موتور به علت

مصرف سوخت کمی داشت در نهایت به عنوان موتور هواپیمای

توپولف 204 انتخاب گردید. کابین این هواپیما فضایی را برای

خلبان کمک خلبان و مهندس پرواز و ناوبر فراهم می کند.تمامی

سیستم های پروازی این هواپیما مانند سیستم کنترل پرواز این

هواپیما با سه سیستم پشتیبانی می شوند و باعث شدند که

این هواپیما را به یکی از ایمن ترین هواپیماها تبدیل کرده است.

این هواپیما دارای ترکیب متعارف بال میانی/پایینی پسگرا و بالک

 می باشد.بالهای این هواپیما از ریشه دارای زاویه ی هفتی

است وترکیب بدنه ی این هواپیما از نوع نیمه تخم مرغی می

باشد که بخشی از مخزن سوخت یکپارچه هواپیما را تشکیل می

 دهدو برای تنظیم خودکار مرکز ثقل هواپیما در هنگام پرواز

استفاده می شود. سامانه ی کنترل پرواز این هواپیما با فرامین

الکتریکی دیجیتال سه گانه به همراه سامانه ی پشتیبان آنالوگ

سه گانه مجمو عه ی سامانه ی کنترل پروازی توپولف 204 را

تشکیل می دهد. حدود 18 درصد از وزن سازه ی این هواپیما از

مواد مرکب است.بال این هواپیما دارای دو تیر طولی حمال و 3

تکه با ساختاری فلزی می باشد و بخشی از پوسته ی آن از

جنس مواد مرکب است.بالچه ها و ترمزهای هوایی این هواپیما از

 جنس فیبرکربن بوده و نیز آلیاژ ریشه ی بال از جنس افیبر گلاس

می باشدو دیگر نقاط هواپیما از جنس فز است که در آن آلیاژ

آلومینیوم و لیتیوم و تیتانیوم به کار رفته است

برای اولین بار این هواپیما در دهه 1960 چند سال پیش از تولید  Boeing

747 به پرواز در آمد. یکی از دلایلی که به این هواپیما توانایی فرود آمدن

در باندهای فرودگاهی کوچکتر را می دهد طراحی منحصر به

فرد بالهای آن است. مدل 727 می تواند سطح بالهای خود را

 با باز کردن باله های کوچک پشتی تا دو برابر افزایش دهد و

 به این ترتیب با ثبات و پایداری قابل توجهی در سرعتهای پایین

 پرواز نماید. در عین حال 3 موتور قدرتمند این هواپیما، امکان

برخاست سریع از روی باند را به این مدل می دهد. دلیل دیگر

محبوبیت مدل 727 این بود که این هواپیما می تواند محدوده

متنوعی از پروازها با مسافتهای مختلف را پوشش دهد. برای

 مثال پروازهای اروپا، آفریقا، آسیا، استرالیا، آمریکای شمالی،

 جزایر کاریسبی، آمریکای مرکزی و آمریکای جنوبی را می توان

نام برد. در پایان قرن بیستم، هواپیمای Boeing727 هنوز بخش قابل

 توجهی از ناوگان هوایی بسیاری از شرکتهای هواپیمایی

 آمریکایی را به خود اختصاص داده بود. ولی وقایع گوناگونی این

 محبوبیت را به تدریج کم رنگ تر کردبا وجود افزایش قیمت

سوخت ، استقبال کمتر مردم از سفرهای هوایی و هزینه های

 نگهداری و تعمیر هواپیماهای شرکت هواپیمایی Delta آخرین

 شرکتی بود که در سال 2003 این مدل را از ناوگان هوایی

 خود خارج نمود.

این هواپیماها، که با نام دیزرت فالکون یا شاهین صحرا نیز

 شناخته می شوند، جزء پیچیده ترین هواپیماهای روز

جهان به شمار آمده و به راستی هم اکنون، می توان آن ر

ا سلاح برتر نامید. برای افزایش برد این هواپیما، در این

 جنگنده از مخازن سوخت تطبیقی که در بالای ریشه بال

 ها قرار گرفته اند، استفاده می شود. استفاده از این

مخازن، بردی معادل 1.500 کیلومتر بدون سوخت گیری

هوا به هوا به این هواپیمای نسبتاً کوچک می دهد که بردی بسیار

 عالی محسوب می شود. سیستم هدف گیری و مسیریابی شبانه

 که در مدل های قدیمی تر اف-16، مانند تسلیحات در زیر

 بدنه نصب می شد، هم اکنون در دماغه هواپیما جاسازی

شده است. هم چنین استفاده از سیستم فوق العاده

 پیشرفته مغشوش کننده الکترونیکی، دیگر این هواپیما

هدف موشک های زمین به هوای روسی SA-10 و

SA-12 قرار نخواهد گرفت. این هواپیما، مجهز به صفحه

 نمایش های پنج در پنج اینچی رنگی است که برای

آگاهی از موقعیت فعلی خلبان به بهترین نحو در نظر گرفته شده

 است.

قوا براي دهه۷۰ نموده ند.نيروي دريايي براي جانشيني فانتوم كه

 تنها ردگيرش بود اف-۱۴ را انتخاب كرد ولي نيروي هوايي

تاكتيكي امريكا به دلائل زياد ترجيح داد اف-۱۵ را كه به نام ايگل(

Eagle) بمعناي عقاب شناخته شده است براي نگهداري تفوق

 هوايي خود انتخاب كند.اف-15 در مدت 7 روز پس از اولين پرواز

 خود 5 پرواز انجام داد و در يكي از اين پروازها به حداگثر سرعت

خود يعني 2.4 برابر صوت و حداقل سرعت خود يعني 120 نا

نيكال مايل دست يافت بدون آنكه با كوچكترين اشكالي مواجه

 شود.اين هواپيما 2 سال در كارخانه و نيروي هوايي بطور

آزمايشي پرواز كرد و در سال 1974 بتدريج در تمام پايگاههاي

امريكا مستقر شد.در سال 1975 بودكه اف-15 تمامي ركوردهاي

 اوجگيري و مانور را كه تا آن موقع در دست ميگ 25 بود

شكست و با اين كار برتري خود را به ثبوت رسانيد.يكي از

ركوردهاي اوجگيري اف-15 مي تواند در مدت 2 دقيقه (12۰

ثانيه)خود را به 60000 پا (20 كيلومتر ارتفاع)برساند.

جنگنده مشترک عمودپرواز F-35 JSF است .که این جنگنده

توسط شرکت لاکهید مارتین ساخته شده است.این هواپیما در

سال ۲۰۰۶ اولین پرواز خود را انجام داداما به دلیل هزینه ی بالای

 تولید این هواپیما به عقب افتاده است.جنگنده ی f-35 قابلیت

حمل ۸  بمب و موشک های هوا به هوا دارد .از این جنگنده دو

نوع تولید شده است.نوع ناو نشین و خشکی نشین.اگر به

تصاوير اين هواپيما دقت کنيد، ميبينيد که اين هواپيما تا حدود

 زيادي به جنگنده F/A-22 Raptor شباهت دارد و طرح کلي آن

مشابه اين هواپيما بوده و هم چنين تا حدودزيادي نيز از فناوري

هاي مشترکي بهره مي جويند. اين هواپيما، در پاسخ به نياز به

هواپيمايي که قابليت پرواز عمودي را داشته باشد، در مرحله

طراحي قرار گرفت، چرا که هواپيمايي که بتواند عمودي از زمين

 برخيزد.

در ماه دسامبر سال 1996 شرکت هواپیماسازی Boeing پیشنهاد 13 میلیارد دلاری را به شرکت McDonnell Douglas ارائه نمود و از آن پس تنها مدل تولید شده در MDC مدل MD-95 بود که بعدا به Boeing 717 تغییر نام داد.
شرکت Boeing نیز موفقیت چشمگیری در فروش مدل 717 نداشت و حتی در مورد سفارش 50 فروند شرکت هواپیمایی Valujetنیز تردید هایی وجود داشت.
با این وجود، شرکت valujet که امروز با عنوان AirTran شناخته میشود در حال حاضر 70 فروند از هواپیماهای DC-9 شامل 53 فروند 717 در ناوگان هوایی این شرکت فعال هستند.

شرکت Boeing سفارشهای دیگری نیز برای ساخت 717 دریافت نمود که مهمترین آن سفارش 50 فروندی شرکت هواپیمایی TWA بود.
ویژگیهای منحصر به فرد و استقبال مسافران از 717 باعث شد شرکتهای هواپیمایی سفارشات بیشتری را برای ساخت این مدل ارائه نمایند. شرکت هواپیمایی محلی استرالیا Impluse را میتوان یکی از این شرکتها دانست. این شرکت در سال 2000 میلادی سفارش 5 فروند 717 را به شرکت Boeing ارائه نمود. در سال 2001 شرکت Implus به همراه هواپیماهای موجود در ناوگان هوایی به شرکت Qantas واگذار گردید و این هواپیماهای 717 اکنون در ناوگان شرکت Qantas فعال هستند.

این هواپیما 717 در مقایسه با دیگر هواپیماهای مسافربری کوچک،مانند BAE-146 سریعتر است و هزینه های پروازی پایین تری دارد .هزینه تعمیر و نگهداری این مدل بسیار پایین است. بازدید های ادواری این مدل تنها 3 روز زمان نیاز دارد و پس از هر 4500 ساعت پروازی، نیاز به یک دوره بازدید وجود دارد.
برای مثال برای بازرسی و بازدید ادواری مدل DC-9 21 روز زمان مورد نیاز است.
موتور این مدل Rolls Royce BR715 است و تعویض یا تعمیر تمامی اجزاء این موتور بیش از یک ساعت زمان نیاز ندارد.

 میانگین هزینه های پروازی 717 در مقایسه با Airbus A318، 10 درصد پایین تر است.
پس از فروش 19 فروند 717 در سال 2000 و 6 فروند در سال 2001، در سال 2002 شرکت Boeing سفارش ساخت 32 فروند 717 دریافت نمود.

كمپاني مك دانل داگلاس در ماه مه 1975 قراردادي براي ساخت اف-18 از طرف نيروي دريايي و تفنگداران دريايي اميريكا دريافت كرد كه در آن مشخصاتي به شرح زير خواسته شده بود:

هواپيماي يك نفره،هواپمايي دو منظوره براي استفاده بعنوان جنگنده و بمب افكن،توانايي بكار گيري هم از پايگاههاي خشكي و هم كريرها(ناوهاي هواپيما ب).

اولين نسخه ي اف-18 ،بعنوان جنگنده ي اسكورت و هم دفاع كننده ي ناوگان قابل بكارگيري بود.در دومين ورژن يا نسخه ي اف-18 كه F/A-18 نام گرفت علاوه بر كارايي هاي ذكر شده اين توانايي را نيز داشت كه نيرو هاي دشمن را چه در خشكي و چه دريا متوقف گرداند.همچنين نسخه ي دونفره ي آن كه جهت اهداف آموزشي طراحي شده بود توليد گرديد.

طراحي اف-18 از همان ابتدا مورد توجه 99% توده ي مردم قرار گرفت و كپاني را متقاعد كرد ه بود كه هر دو وظيفه اش را ه نحو خوبي مي تواند انجام دهد.

در 11 ماه مارس 1980 هوپيماي تكميل شده ساخته شد.اولين توليد Hornet در آپريل 1980 به نيروي دريايي امريكا تحويل گرديد.

پس از آن Hornet توانست در 1200 ساعت 1000 پرواز داشته باش;

مشخصات ويژه F/A-18

هواپيمايي است با قابليت پرواز در همه نوع شرايط آب و هوايي،كارايي اين هواپيما عنوان يك بمب افكن دقيقا به خوبي كاربرد جنگنده بودنش است.همچنين اف-18 اين قابليت را داراست كه نيرو ها را پشتيباني نزديك و دقيق بكند.

تعداد سر نشینان این جنگنده ۱ نفر است.طول بال های این هواپیما ۱۲.۳ متر است.حد اکثر وزن برای تیکاف ۲۳.۴۰۰ کیلو گرم میباشد.